آمادگی پیش از سی‌تی‌اسکن: راهنمای کامل برای بیماران

سی‌تی‌اسکن (CT Scan) با استفاده از اشعه ایکس و پردازش رایانه‌ای، تصاویر مقطعی از بدن تهیه می‌کند. سرعت بالای این روش باعث شده در شرایط اورژانسی مثل ضربه به سر، تصادف یا خونریزی، اولین انتخاب پزشکان باشد.

سی‌تی‌اسکن در چه مواردی کاربرد دارد؟

• بررسی شکستگی‌های پیچیده و آسیب‌های ناشی از حادثه
• ارزیابی ریه‌ها و قفسه سینه (مثل ندول‌ها و عفونت‌ها)
• بررسی شکم و لگن: سنگ کلیه، آپاندیسیت و توده‌ها
• سی‌تی‌آنژیوگرافی برای بررسی عروق
• بررسی سینوس‌ها و استخوان‌های صورت

آمادگی‌های عمومی

بیشتر سی‌تی‌اسکن‌های بدون تزریق آمادگی خاصی ندارند. اما اگر پزشک «سی‌تی با تزریق» درخواست کرده باشد، معمولاً این موارد لازم است:

• ناشتایی: اغلب مراکز ۴ تا ۶ ساعت ناشتایی (بدون غذای جامد) را توصیه می‌کنند. دستور دقیق را از همان مرکز بپرسید
• آزمایش کراتینین: برای اطمینان از عملکرد کلیه‌ها پیش از تزریق ماده حاجب یددار
• فهرست داروها: اگر داروی متفورمین (برای دیابت) مصرف می‌کنید، حتماً به مرکز و پزشک اطلاع دهید؛ ممکن است لازم باشد مصرف آن طبق نظر پزشک موقتاً تغییر کند
• سابقه حساسیت: اگر قبلاً به ماده حاجب یا ید واکنش نشان داده‌اید، پیش از نوبت‌گیری بگویید

هرگز خودسرانه داروهای روزانه‌تان را قطع نکنید؛ هر تغییری باید با نظر پزشک معالج باشد.

روز آزمایش

لباس راحت و بدون زیپ و دکمه فلزی بپوشید. زیورآلات، عینک و سنجاق سر را در منزل بگذارید. خود تصویربرداری معمولاً فقط چند دقیقه طول می‌کشد. هنگام تزریق ماده حاجب ممکن است احساس گرما یا مزه فلزی در دهان داشته باشید که طبیعی است و سریع برطرف می‌شود.

درباره اشعه

سی‌تی‌اسکن از اشعه ایکس استفاده می‌کند و دوز آن از عکس رادیولوژی ساده بیشتر است. به همین دلیل پزشک فقط زمانی آن را درخواست می‌کند که فایده تشخیصی‌اش از خطر احتمالی بیشتر باشد. دستگاه‌های جدیدتر (مثل سی‌تی‌های چندبرشی نسل جدید) معمولاً با دوز کمتری کار می‌کنند.

بعد از سی‌تی با تزریق

• اگر منع پزشکی ندارید، در ساعات بعد آب کافی بنوشید
• در صورت بروز کهیر، تنگی نفس یا تورم، فوراً به کادر درمان اطلاع دهید
• گزارش را همراه تصاویر (سی‌دی یا لینک دیجیتال) تحویل بگیرید و به پزشک نشان دهید