راهنمای تصویربرداری
ام‌آر‌آی (MRI) چیست و چه زمانی به آن نیاز داریم؟
ام‌آر‌آی بدون اشعه یونیزان، تصاویر بسیار دقیقی از مغز، ستون فقرات، مفاصل و بافت‌های نرم بدن می‌سازد. در این راهنما می‌خوانید MRI چطور کار می‌کند، چه آمادگی‌هایی لازم دارد و چه کسانی باید پیش از آن به کادر درمان اطلاع بدهند.
منتشرکننده: نسخه‌چی؛ منابع و روش انتشار
ام‌آر‌آی یا «تصویربرداری تشدید مغناطیسی» یکی از دقیق‌ترین روش‌های تصویربرداری پزشکی است. در این روش به‌جای اشعه ایکس، از یک میدان مغناطیسی قوی و امواج رادیویی استفاده می‌شود؛ رایانه سیگنال‌های حاصل را به تصاویر مقطعی و بسیار دقیق از داخل بدن تبدیل می‌کند.
MRI برای چه بیماری‌هایی درخواست می‌شود؟
ام‌آر‌آی به‌خصوص در بررسی بافت‌های نرم بسیار قوی است؛ یعنی جاهایی که عکس رادیولوژی ساده یا حتی سی‌تی‌اسکن جزئیات کمتری نشان می‌دهند. رایج‌ترین کاربردها عبارت‌اند از:
- مغز و اعصاب: سردردهای مقاوم، سکته مغزی، ام‌اس، تومورها و تشنج
- ستون فقرات: دیسک کمر و گردن، تنگی کانال نخاعی و درگیری ریشه‌های عصبی
- مفاصل و ورزش: پارگی رباط صلیبی زانو، مینیسک، روتاتور کاف شانه و آسیب‌های غضروفی
- شکم و لگن: کبد، کلیه، پروستات، رحم و تخمدان‌ها
- قلب و عروق: در موارد خاص و به درخواست پزشک متخصص
روز تصویربرداری چه اتفاقی می‌افتد؟
معمولاً از شما خواسته می‌شود لباس مخصوص بپوشید و همه اشیای فلزی را کنار بگذارید. روی تخت دستگاه دراز می‌کشید و تخت آرام وارد تونل دستگاه می‌شود. مدت انجام بسته به ناحیه مورد بررسی بین ۱۵ تا ۶۰ دقیقه است. در طول تصویربرداری صدای ضربه و بوق‌مانند بلندی شنیده می‌شود که کاملاً طبیعی است؛ بیشتر مراکز گوشی یا گوش‌گیر در اختیارتان می‌گذارند.
مهم‌ترین نکته، بی‌حرکت ماندن است؛ کوچک‌ترین حرکت ممکن است کیفیت تصویر را کم کند و نیاز به تکرار بخشی از آزمایش پیش بیاید.
چه کسانی باید پیش از MRI اطلاع بدهند؟
اگر هر نوع وسیله فلزی یا الکترونیکی در بدن دارید، حتماً پیش از نوبت‌گیری به مرکز اطلاع دهید. بسیاری از ایمپلنت‌های جدید «سازگار با MRI» هستند، اما این موضوع باید پیش از آزمایش بررسی شود.
- داشتن ضربان‌ساز قلبی، دفیبریلاتور یا کاشت حلزون شنوایی
- کلیپس جراحی عروق مغز، پمپ دارویی یا هر نوع ایمپلنت الکترونیکی
- ترکش یا براده فلزی (به‌خصوص در چشم، در افرادی که با فلز کار می‌کنند)
- بارداری یا احتمال بارداری
- سابقه نارسایی کلیه، در صورتی که تزریق ماده حاجب لازم باشد
ماده حاجب (کنتراست) در MRI
در برخی موارد، برای دیدن بهتر عروق یا ضایعات، ماده‌ای به نام «گادولینیوم» از راه رگ تزریق می‌شود. این ماده در بیشتر افراد به‌خوبی تحمل می‌شود؛ با این حال ممکن است مرکز پیش از تزریق، آزمایش کراتینین (بررسی عملکرد کلیه) بخواهد.
ترس از فضای بسته دارم؛ چه کنم؟
احساس ناخوشایند در فضای بسته (کلاستروفوبیا) رایج است. چند راهکار کمک می‌کند:
- پیش از آزمایش با کارشناس درباره نگرانی‌تان صحبت کنید
- از مراکزی که دستگاه MRI باز (Open MRI) یا تونل عریض‌تر دارند استفاده کنید
- در صورت نیاز، پزشک ممکن است داروی آرام‌بخش خفیف تجویز کند؛ در این حالت همراه داشته باشید
چند نکته کاربردی
- نسخه پزشک و تصاویر و گزارش‌های قبلی را همراه داشته باشید
- اگر ماده حاجب لازم است، درباره ناشتایی از مرکز سؤال کنید
- لوازم آرایشی حاوی ذرات فلزی و چسب‌های نیکوتین را پیش از آزمایش جدا کنید
مدارک و هماهنگی مراجعه · آدرس و تلفن مراکز تصویربرداری تهران
این مطلب صرفاً جنبه آموزشی و اطلاع‌رسانی دارد و جایگزین معاینه، تشخیص یا توصیه پزشک نیست. برای تصمیم درباره نوع تصویربرداری و تفسیر نتایج، حتماً با پزشک معالج خود مشورت کنید.
مرکز تصویربرداری نزدیک خودتان را پیدا کنید
بیش از ۵۰۰ مرکز تهران روی نقشه؛ با امتیاز کاربران، مسیریابی و درخواست نوبت.
