ماموگرافی: چه کسانی، چه زمانی و چگونه؟

ماموگرافی نوعی عکس‌برداری با اشعه ایکس کم‌دوز از بافت پستان است که می‌تواند تغییرات را حتی پیش از قابل لمس شدن نشان دهد. تشخیص زودهنگام سرطان پستان شانس درمان موفق را به‌طور چشمگیری افزایش می‌دهد.

ماموگرافی غربالگری از چه سنی؟

توصیه‌های بین‌المللی کمی با هم تفاوت دارند، اما بیشتر راهنماها شروع ماموگرافی غربالگری را برای زنان بدون علامت از حدود ۴۰ سالگی و تکرار آن را هر یک تا دو سال پیشنهاد می‌کنند. اگر سابقه خانوادگی قوی، جهش ژنتیکی شناخته‌شده یا سابقه پرتودرمانی قفسه سینه دارید، ممکن است پزشک غربالگری را زودتر و با برنامه متفاوتی آغاز کند.

ماموگرافی تشخیصی چه فرقی دارد؟

اگر توده، ترشح غیرطبیعی، فرورفتگی پوست یا نوک پستان یا هر علامت دیگری دارید، ماموگرافی «تشخیصی» انجام می‌شود که معمولاً شامل نماهای بیشتر و گاهی سونوگرافی تکمیلی است. در صورت وجود علامت، منتظر نوبت غربالگری بعدی نمانید.

بهترین زمان انجام

• در زنانی که عادت ماهانه دارند، حدود یک هفته پس از شروع قاعدگی؛ در این زمان حساسیت پستان کمتر است
• در روز آزمایش از دئودورانت، پودر یا کرم زیر بغل و روی پستان استفاده نکنید؛ ذرات آن ممکن است در تصویر شبیه کلسیفیکاسیون دیده شود
• ماموگرافی‌های قبلی را همراه ببرید تا امکان مقایسه وجود داشته باشد

حین آزمایش

پستان برای چند ثانیه بین دو صفحه فشرده می‌شود. این فشار ممکن است ناخوشایند باشد اما کوتاه است و به کیفیت بهتر تصویر و کاهش دوز اشعه کمک می‌کند.

گزارش BI-RADS را چطور بخوانیم؟

نتیجه ماموگرافی معمولاً با یک طبقه‌بندی به نام BI-RADS گزارش می‌شود:

• صفر: نیاز به بررسی تکمیلی (مثل نماهای بیشتر یا سونوگرافی)
• ۱ و ۲: طبیعی یا یافته‌های خوش‌خیم
• ۳: احتمالاً خوش‌خیم؛ معمولاً پیگیری کوتاه‌مدت توصیه می‌شود
• ۴ و ۵: یافته مشکوک که معمولاً نمونه‌برداری را لازم می‌کند
• ۶: بدخیمی که قبلاً با نمونه‌برداری تأیید شده است

تفسیر نهایی گزارش و تصمیم درباره قدم بعدی را حتماً با پزشک خود در میان بگذارید.

پستان متراکم

در برخی زنان، به‌ویژه در سنین پایین‌تر، بافت پستان متراکم است و ممکن است پزشک سونوگرافی یا روش‌های تکمیلی دیگر را هم پیشنهاد کند.